Ακριβώς στο πιο πολυσύχναστο σταυροδρόμι δίπλα στη Δυτική Λίμνη, ένα από τα πιο εμβληματικά πολιτιστικά τοπόσημα της Κίνας, η Pop Mart άνοιξε το μεγαλύτερο κατάστημά της-ναυαρχίδα στη χώρα.
Πολύ πριν ανοίξουν οι πόρτες του καταστήματος, πλήθη ενθουσιασμένων επισκεπτών είχαν ήδη σχηματίσει μεγάλες ουρές που εκτείνονταν μέσα στο εμπορικό κέντρο Hubin Yintai in77, στη Χανγκτζόου, πρωτεύουσα της επαρχίας Τζετζιάνγκ, στην ανατολική Κίνα, προκειμένου να ρίξουν μια πρώτη ματιά στο νέο κατάστημα.
Τα πρόσφατα γεγονότα που εκτυλίσσονται στη Χανγκτζόου αποτελούν μια μικρογραφία ενός ευρύτερου φαινομένου που εξαπλώνεται σε ολόκληρη την Κίνα: της ταχείας ανάπτυξης μιας εγχώριας οικονομίας που βασίζεται στην πνευματική ιδιοκτησία (IP). Συνδυάζοντας τον παραδοσιακό πολιτισμό με τη συναισθηματική οικονομία, αυτές οι πνευματικές ιδιοκτησίες αποκτούν επίσης τεράστια δημοτικότητα σε όλο τον κόσμο.
Η ΜΟΔΑ ΣΥΝΑΝΤΑ ΤΟΝ ΤΟΠΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ
Το κατάστημα-ναυαρχίδα στη Χανγκτζόου ενσαρκώνει αυτή την πολιτιστική σύζευξη.
Το κατάστημα-ναυαρχίδα, που εκτείνεται σε τρεις ορόφους και καλύπτει περισσότερα από 1.000 τετραγωνικά μέτρα, ενσωματώνει τον ονειρικό κόσμο της Twinkle Twinkle, μιας από τις πιο αγαπημένες πνευματικές ιδιοκτησίες της Pop Mart, στο ποιητικό τοπίο της Δυτικής Λίμνης.
Πρόκειται για έναν χώρο όπου η κουλτούρα των μοντέρνων παιχνιδιών συναντά τις τοπικές ιστορίες, δημιουργώντας μια εμπειρία που μοιάζει ταυτόχρονα μαγική και άρρηκτα συνδεδεμένη με την πόλη.
«Εντάσσοντας την πνευματική ιδιοκτησία στα πολιτιστικά τοπόσημα της πόλης, προσδίδουμε αφηγηματικό βάθος στον χαρακτήρα, ενώ παράλληλα δημιουργούμε μια πολιτιστική παρουσία πέρα από το λιανικό εμπόριο», δήλωσε εργαζόμενος της Pop Mart. «Η Pop Mart χρησιμοποιεί τις πνευματικές ιδιοκτησίες ως γέφυρα για να συνδυάσει σε βάθος την κουλτούρα των μοντέρνων παιχνιδιών με τη γοητεία των ιδιαίτερων πολιτιστικών χαρακτηριστικών κάθε τόπου».
ΜΙΑ ΑΓΟΡΑ ΠΟΥ ΒΑΣΙΖΕΤΑΙ ΣΤΑ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ
Πίσω από αυτή την εμπορική άνθηση βρίσκεται ένας βαθύτερος παράγοντας: η συναισθηματική διάσταση. Για πολλούς νέους Κινέζους, αυτές οι πνευματικές ιδιοκτησίες δεν είναι απλώς προϊόντα, αλλά πηγές συντροφικότητας και ψυχικής ανακούφισης.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η YuY, ένα γλυκό κορίτσι με μακριά μαλλιά, που δημιουργήθηκε από μια νεαρή Κινέζα καλλιτέχνιδα. Σε αντίθεση με τις τυπικές εμπορικές πνευματικές ιδιοκτησίες, που βασίζονται στο φαινόμενο των κουτιών-έκπληξη (blind boxes), η YuY εξελίχθηκε οργανικά από διαδικτυακές εικονογραφήσεις και αυτοκόλλητα σε ένα πολιτιστικό φαινόμενο.
Η δημιουργός της, η οποία είναι περίπου 20 ετών, δήλωσε ότι άρχισε να σχεδιάζει τον χαρακτήρα στις αρχές του 2025. «Πάντα σχεδίαζα όσα αγαπώ, όπως φυτά, ζώα, την ελευθερία και την εξερεύνηση. Δεν υπήρχε ιδιαίτερος προσχεδιασμός πίσω από αυτό», ανέφερε.
Ωστόσο, ο χαρακτήρας έχει αγγίξει πραγματικά το συναίσθημα των θαυμαστών του. Ένα πρόσφατο προσωρινό κατάστημα (pop-up store) της YuY στο εμπορικό κέντρο Hangzhou Center προσέλκυσε περισσότερους από 100.000 επισκέπτες μέσα σε σχεδόν δύο μήνες και συγκέντρωσε περισσότερες από 5 εκατομμύρια εμφανίσεις στην πλατφόρμα Xiaohongshu, ένα μέσο κοινωνικής δικτύωσης που επικεντρώνεται στον τρόπο ζωής.
Το εμπορικό κέντρο Hangzhou Center βρίσκει στην YuY τον ιδανικό συνεργάτη, χάρη στην εικόνα της που προσφέρει ψυχική ανακούφιση, τη δημοτικότητά της και την αποκλειστικότητα της πρώτης έκθεσής της στην επαρχία Τζετζιάνγκ, δήλωσε εργαζόμενος του εμπορικού κέντρου, επισημαίνοντας ότι, από την έναρξη της λειτουργίας του το 2023, το κέντρο έχει επικεντρωθεί στις συναισθηματικές ανάγκες και τις σύγχρονες προτιμήσεις των νεαρών καταναλωτών.
Οικονομολόγοι επισημαίνουν ότι αυτή η τάση αντανακλά μια βαθύτερη αλλαγή στην κινεζική οικονομία, από την αγορά αγαθών στην αγορά εμπειριών. Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της Κίνας αυξήθηκε από 10.000 δολάρια ΗΠΑ σε περισσότερα από 13.000 δολάρια μεταξύ 2021 και 2025. Καθώς οι βασικές υλικές ανάγκες έχουν σε μεγάλο βαθμό καλυφθεί, η κατανάλωση αρχίζει να στρέφεται προς τη συναισθηματική και ψυχολογική ικανοποίηση, σύμφωνα με παρατηρητές του βιομηχανικού τομέα.
Η ανάπτυξη αυτών των πνευματικών ιδιοκτησιών αξιοποιεί την άνθηση της συναισθηματικής κατανάλωσης στην Κίνα. Το ερευνητικό ινστιτούτο iiMedia Research εκτίμησε ότι η αξία της συναισθηματικής οικονομίας της Κίνας θα ξεπεράσει τα 4,5 τρισεκατομμύρια γουάν (περίπου 665 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ) έως το 2029, σχεδόν διπλασιάζοντας την αξία της σε σχέση με το 2024.
Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής έχουν επίσης στρέψει την προσοχή τους σε αυτή την τάση, με ένα σχέδιο που δημοσιεύθηκε τον Ιανουάριο και το οποίο ζητά την ανάπτυξη νέων τομέων ανάπτυξης στην κατανάλωση υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένων των «υπηρεσιών που βασίζονται στο συναίσθημα και στην εμπειρία».
Περιφέρειες όπως η Χουμπέι, η Τζιανγκσί και η Τσονγκτσίνγκ έχουν μάλιστα ενσωματώσει όρους όπως «συναισθηματική αξία» και «συναισθηματική οικονομία» στις κυβερνητικές εκθέσεις εργασίας τους, με στόχο την ενθάρρυνση της κατανάλωσης κατά το τρέχον έτος.
Francisco Canedo/Xinhua
ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΑΠΗΧΗΣΗ
Το κύμα της συναισθηματικής οικονομίας δεν περιορίζεται στην εγχώρια αγορά, αλλά ωθεί επίσης τις κινεζικές μάρκες επώνυμων παιχνιδιών σχεδιαστών στη διεθνή σκηνή.
Η οικονομική έκθεση της Pop Mart για το 2025 ανέδειξε αυτή τη δυναμική, δείχνοντας ότι η σειρά «The Monsters», στην οποία περιλαμβάνεται η εξαιρετικά δημοφιλής Labubu, έχει εξελιχθεί σε πνευματική ιδιοκτησία παγκόσμιας εμβέλειας, με έσοδα που έφτασαν τα 14,16 δισεκατομμύρια γουάν, σημειώνοντας ετήσια αύξηση 365,7%.
Αυτή η παγκόσμια απήχηση υποστηρίζεται από την αυξανόμενη αναγνωρισιμότητα. Έκθεση που δημοσίευσε φέτος η Boston Consulting Group (BCG) αποκάλυψε ότι το 74% των ερωτηθέντων παγκοσμίως είχαν ακούσει για κινεζικές πνευματικές ιδιοκτησίες, ενώ τα μοντέρνα παιχνίδια κατέγραψαν το υψηλότερο ποσοστό αναγνωρισιμότητας, περίπου 91%.
Αυτό που πραγματικά ξεχωρίζει είναι ότι ο μοναδικός πολιτισμός της Κίνας θα μπορούσε στην πραγματικότητα να της προσφέρει ένα πλεονέκτημα, καθιστώντας τον περισσότερο πηγή δύναμης παρά εμπόδιο.
Η έκθεση της BCG σημείωσε ότι, ενώ ορισμένες πνευματικές ιδιοκτησίες επιτυγχάνουν παγκόσμια επιτυχία μέσω μιας «διεθνοποιημένης αφήγησης», άλλες διατηρούν βασικά κινεζικά στοιχεία, ενσωματώνοντας παράλληλα οικουμενικά θέματα, όπως η ομορφιά και η καλοσύνη, μετατρέποντας την πολιτιστική ιδιαιτερότητα σε εμπορικό πλεονέκτημα.
«Οι κινεζικές πνευματικές ιδιοκτησίες επώνυμων παιχνιδιών σχεδιαστών έχουν προκαλέσει ένα παγκόσμιο καταναλωτικό κύμα, επειδή μεταφέρουν συναισθήματα και πολιτιστικές αντιλήψεις που βρίσκουν ανταπόκριση στους καταναλωτές σε όλο τον κόσμο», δήλωσε στέλεχος της Pop Mart. «Για τους νέους, δεν αποτελούν απλώς ψυχαγωγία, αλλά έναν τρόπο έκφρασης του εαυτού τους και μια μορφή κοινωνικού κεφαλαίου».
Αυτή η φρενίτιδα αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης τάσης, στο πλαίσιο της οποίας οι καταναλωτές στο εξωτερικό υιοθετούν ενεργά κινεζικούς τρόπους ζωής. Από την κατανάλωση ζεστού νερού έως τη χρήση παντόφλων στο σπίτι, πολλοί περνούν από την απλή παρατήρηση στην ενεργή υιοθέτηση στοιχείων του κινεζικού πολιτισμού.
Αυτή η αυξανόμενη πολιτιστική εγγύτητα βοηθά να εξηγηθεί η παγκόσμια απήχηση των κινεζικών πνευματικών ιδιοκτησιών. Έρευνα του Pew Research Center, που διεξήχθη τον Ιούλιο, διαπίστωσε ότι το 46% (διάμεση τιμή) των ερωτηθέντων στις 20 χώρες που εξετάζονται ετησίως από το 2023 διατηρούσε θετική άποψη για την Κίνα, ποσοστό αυξημένο σε σχέση με το 32% που καταγράφηκε το 2023.
Ο Σια Σουεμίν, ερευνητής στο Ινστιτούτο Δημόσιας Πολιτικής του Πανεπιστημίου Τζετζιάνγκ, δήλωσε ότι το μέλλον των κινεζικών πνευματικών ιδιοκτησιών στην παγκόσμια σκηνή θα εξαρτηθεί από τη βελτίωση της ποιότητας του περιεχομένου, την εξισορρόπηση της πολιτιστικής ιδιαιτερότητας με την οικουμενική απήχηση και τη βελτιστοποίηση της παγκόσμιας εμπορικής παρουσίας, ώστε η αναγνωρισιμότητα να μετατραπεί σε διαρκή κατανάλωση. (Πηγή: imsilkroad，S.H.I.P）
