Σε κατάστημα ηλεκτρονικών MediaMarkt στη Φρανκφούρτη τη Δευτέρα, το τμήμα με τα κλιματιστικά είχε σχεδόν αδειάσει. Ένα και μοναδικό εκθεσιακό μοντέλο του φορητού κλιματιστικού Midea βρισκόταν δίπλα στο κουτί του, καθώς ένας υπάλληλος ετοιμαζόταν να το συσκευάσει για έναν πελάτη που το είχε ήδη δεσμεύσει.
Λίγα λεπτά αργότερα, δύο καταναλωτές έφτασαν ελπίζοντας να βρουν κάποιο διαθέσιμο προϊόν, αφού δεν είχαν καταφέρει να εξασφαλίσουν ένα κατάλληλο κλιματιστικό μέσω διαδικτύου. Όπως είπαν, αναζητούσαν το Midea PortaSplit, ένα μοντέλο κατάλληλο για ενοικιαστές, το οποίο δεν απαιτεί περίπλοκη εγκατάσταση ούτε σημαντικές παρεμβάσεις στην κατοικία.
Η εικόνα αυτή αντανακλά μια ευρύτερη μεταβολή στην αγορά λύσεων ψύξης της Ευρώπης, καθώς τα επαναλαμβανόμενα κύματα καύσωνα ωθούν ολοένα και περισσότερα νοικοκυριά να αναζητούν άμεσες και εύκολες στην εγκατάσταση λύσεις.
Κατά την περίοδο 19-25 Ιουνίου, τμήματα της Ευρώπης βίωσαν μία από τις θερμότερες περιόδους τέλους Ιουνίου που έχουν καταγραφεί, καθώς τα κύματα καύσωνα συνέχισαν να καταρρίπτουν ρεκόρ θερμοκρασιών σε ολόκληρη την ήπειρο.
Στην Joybuy, την ευρωπαϊκή διαδικτυακή πλατφόρμα λιανικής της JD.com, οι πωλήσεις κλιματιστικών κατά τη συγκεκριμένη περίοδο εκτοξεύθηκαν σχεδόν στις 40 φορές σε σύγκριση με την πρώτη εβδομάδα του Ιουνίου. Ο καύσωνας συνέπεσε με τη θερινή εκστρατεία προσφορών Black Friday της Joybuy, ενισχύοντας περαιτέρω τη ζήτηση για προϊόντα ψύξης. Οι πωλήσεις των κλιματιστικών Midea PortaSplit αυξήθηκαν σχεδόν κατά 42 φορές, ενώ οι πωλήσεις ανεμιστήρων δαπέδου ξεπέρασαν τις 80 φορές και οι πωλήσεις φορητών ανεμιστήρων λαιμού αυξήθηκαν πάνω από 120 φορές.
Στα τέλη Ιουνίου, το Xiaomi Store στο Παρίσι κατέγραψε αύξηση 84% στην επισκεψιμότητα σε εβδομαδιαία βάση, ενώ οι συνολικές πωλήσεις αυξήθηκαν κατά 79% σε σχέση με την προηγούμενη εβδομάδα. Από τις 10 το πρωί σχηματίζονταν μεγάλες ουρές έξω από το κατάστημα, με πολλούς πελάτες να περιμένουν να ανανεωθούν τα αποθέματα ανεμιστήρων.
«Από τον Μάιο έως τον Ιούνιο, οι πωλήσεις ανεμιστήρων αυξήθηκαν κατά 48% σε ετήσια βάση. Η ζήτηση αυτή τη στιγμή υπερβαίνει την προσφορά και οι ανεμιστήρες που επαναδιατίθενται στο ηλεκτρονικό κατάστημα της Xiaomi στη Γαλλία εξαντλούνται συνήθως μέσα σε μισή ημέρα», δήλωσε εκπρόσωπος της Xiaomi στο πρακτορείο Xinhua.
— Ο καύσωνας αναδεικνύει το έλλειμμα λύσεων ψύξης στην Ευρώπη
Για δεκαετίες, ο κλιματισμός δεν θεωρούνταν αναγκαίος σε πολλά ευρωπαϊκά νοικοκυριά. Σε χώρες όπως η Γερμανία, η Γαλλία και η Βρετανία, πολλοί καταναλωτές αντιμετώπιζαν τη ζέστη ως ένα σύντομο καλοκαιρινό φαινόμενο. Η αντίληψη αυτή αλλάζει, καθώς τα κύματα καύσωνα γίνονται ολοένα συχνότερα, εντονότερα και πιο παρατεταμένα.
Ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός έχει προειδοποιήσει ότι η Ευρώπη είναι η ήπειρος που θερμαίνεται ταχύτερα, με τις θερμοκρασίες να αυξάνονται περίπου με διπλάσιο ρυθμό από τον παγκόσμιο μέσο όρο. Όπως ανέφερε, το πρόσφατο κύμα καύσωνα στην Ευρώπη κατέρριψε ρεκόρ θερμοκρασιών και επηρέασε την ανθρώπινη υγεία, τα οικοσυστήματα, τη γεωργία, τις υποδομές και την παραγωγικότητα της εργασίας.
Η εταιρεία ασφάλισης πιστώσεων Allianz Trade ανέφερε σε πρόσφατη έκθεσή της ότι «η ακραία ζέστη αναδεικνύεται σε διαρθρωτικό οικονομικό κίνδυνο, με την Ευρώπη να είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένη». Η έκθεση σημειώνει ότι πολλά ευρωπαϊκά κτίρια δεν είχαν σχεδιαστεί με γνώμονα τις ακραίες θερμοκρασίες και επισημαίνει ότι μόλις το 19% των ευρωπαϊκών νοικοκυριών διαθέτει κλιματισμό, έναντι 90% στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Για τις ευάλωτες ομάδες, όπως οι ηλικιωμένοι, τα παιδιά και τα άτομα με χρόνιες παθήσεις, η ψύξη συνδέεται πλέον όλο και περισσότερο όχι μόνο με την άνεση, αλλά και με την υγεία και την ασφάλεια.
Ωστόσο, για πολλά ευρωπαϊκά νοικοκυριά, το ερώτημα δεν είναι πλέον απλώς αν χρειάζονται ψύξη, αλλά αν μπορούν να εγκαταστήσουν σύστημα κλιματισμού.
Ένας βασικός περιορισμός αφορά τη στέγαση. Πολλά κτίρια κατοικιών είναι παλαιά και δεν είχαν σχεδιαστεί ώστε να διαθέτουν σωληνώσεις ή εξωτερικές μονάδες κλιματισμού. Για τους ενοικιαστές, η εγκατάσταση ενός σταθερού διαιρούμενου κλιματιστικού (split) απαιτεί συχνά την έγκριση του ιδιοκτήτη. Στις πολυκατοικίες, οι κανονισμοί για τις όψεις των κτιρίων, οι ανησυχίες για τον θόρυβο και οι απαιτήσεις της διαχείρισης προσθέτουν επιπλέον εμπόδια.
Ακόμη και όταν επιτρέπεται η εγκατάσταση, οι καταναλωτές ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωποι με υψηλό κόστος και μεγάλους χρόνους αναμονής. Το αποτέλεσμα είναι ένα σαφές κενό στην αγορά: όλο και περισσότεροι Ευρωπαίοι επιθυμούν λύσεις ψύξης, όμως πολλοί εξακολουθούν να χρειάζονται προϊόντα κατάλληλα για ενοικιαζόμενες κατοικίες, παλαιά διαμερίσματα και κτίρια με αυστηρούς κατασκευαστικούς περιορισμούς.
— Έρευνα και ανάπτυξη προσαρμοσμένη στις τοπικές ανάγκες
Τα εμπόδια αυτά έχουν μετατρέψει τον σχεδιασμό προϊόντων σε δοκιμασία κατανόησης των τοπικών αναγκών και διασυνοριακής συνεργασίας.
Έπειτα από μια πιλοτική κυκλοφορία το 2024, η Midea λάνσαρε επίσημα στην Ευρώπη το 2025 το PortaSplit, ένα φορητό κλιματιστικό τύπου split. Το προϊόν εξαντλήθηκε γρήγορα σε ορισμένα κανάλια πώλησης και έγινε δυσεύρετο, ενώ, σύμφωνα με πληροφορίες, σε αγγελίες μεταπώλησης οι τιμές έφτασαν περίπου τις 3.000 ευρώ (3.400 δολάρια ΗΠΑ), δηλαδή πάνω από τρεις φορές υψηλότερα από την κανονική τιμή λιανικής των 999 ευρώ (περίπου 1.000 δολάρια).
Τα στοιχεία του ηλεκτρονικού εμπορίου δείχνουν επίσης πόσο γρήγορα αυξήθηκε η ζήτηση. Φέτος, καθώς η ζέστη έκανε νωρίτερα την εμφάνισή της και η ζήτηση επιταχύνθηκε, στις διαδικτυακές πλατφόρμες και στις ομάδες κοινωνικής δικτύωσης εμφανίστηκαν ολοένα περισσότερες αναρτήσεις από χρήστες που αναζητούσαν κλιματιστικά, ρωτούσαν πότε θα ανανεωθούν τα αποθέματα και μοιράζονταν εμπειρίες χρήσης. Το ενδιαφέρον για το PortaSplit ξεχώρισε ιδιαίτερα.
«Από την κυκλοφορία του προϊόντος, τα σχόλια των χρηστών επικεντρώνονται κυρίως σε δύο σημεία: την αποτελεσματική ψύξη χώρων όπως οι σοφίτες και τον χαμηλό θόρυβο λειτουργίας», δήλωσε ο Ντονγκ Γιουντζούν, επικεφαλής του τομέα οικιακών κλιματιστικών στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Έρευνας και Ανάπτυξης της Midea.
Οι σοφίτες, τα διαμερίσματα τελευταίου ορόφου και τα υπνοδωμάτια με νότιο προσανατολισμό συγκαταλέγονται συχνά στους δυσκολότερους χώρους για ψύξη στην Ευρώπη, γεγονός που ενισχύει τη ζήτηση για ευέλικτες λύσεις προσαρμοσμένες σε κάθε δωμάτιο, αντί για συστήματα που καλύπτουν ολόκληρη την κατοικία.
Ο Τόμπιας Στρόμπελ, επικεφαλής τεχνικής καινοτομίας για τα οικιακά κλιματιστικά στο Γερμανικό Κέντρο Έρευνας και Ανάπτυξης της Midea, επισήμανε ότι ο σχεδιασμός του προϊόντος στοχεύει ειδικά στις ιδιαιτερότητες των ευρωπαϊκών κατοικιών.
«Από τη βάση στήριξης έως το ίδιο το κλιματιστικό, το προϊόν έχει σχεδιαστεί ώστε να αποφεύγονται όσο το δυνατόν περισσότερο οι διατρήσεις και οι πολύπλοκες οικοδομικές εργασίες. Δεν απαιτεί επαγγελματία εγκαταστάτη ούτε δομικές παρεμβάσεις στην κατοικία», δήλωσε ο Στρόμπελ.
Πρόσθεσε ότι η εξωτερική μονάδα είναι σχετικά ελαφριά, ενώ η βάση στήριξης προσαρμόζεται σε διάφορους τύπους ευρωπαϊκών παραθύρων, συμπεριλαμβανομένων των συμβατικών παραθύρων, των παραθύρων οροφής, των γαλλικών παραθύρων και των μπαλκονιών.
Ένας Γερμανός καταναλωτής δήλωσε στο Xinhua ότι εδώ και χρόνια ήθελε να εγκαταστήσει κλιματιστικό στο ενοικιαζόμενο διαμέρισμά του, όμως οι διατρήσεις και η τοποθέτηση της εξωτερικής μονάδας αποτελούσαν πάντοτε τα μεγαλύτερα εμπόδια.
«Υπέβαλλα αίτημα στον ιδιοκτήτη μου για πολλά χρόνια, αλλά δεν έλαβα ποτέ έγκριση», είπε. Ακόμη και αν ο ιδιοκτήτης συμφωνούσε, πρόσθεσε, θα έπρεπε να ληφθούν υπόψη οι ανησυχίες των γειτόνων για τον θόρυβο και οι περιορισμοί σχετικά με τις αλλαγές στην εξωτερική όψη του κτιρίου. Ο παρατεταμένος καύσωνας της φετινής χρονιάς τον ώθησε να αναζητήσει ξανά μια εναλλακτική λύση που δεν απαιτεί μόνιμη εγκατάσταση.
Προβλήματα στην εγκατάσταση εμφανίζονται και σε άλλα μέρη της Ευρώπης. Ένας Ισπανός έμπορος κλιματιστικών δήλωσε στο Xinhua ότι η Ισπανία αποτελούσε διαχρονικά μια σχετικά σταθερή αγορά κλιματιστικών λόγω των θερμών καλοκαιριών της, όμως φέτος η ζήτηση αυξήθηκε ακόμη περισσότερο. Υπό φυσιολογικές συνθήκες, οι πελάτες περίμεναν περίπου τρεις ημέρες για την εγκατάσταση. Πλέον, ο χρόνος αναμονής έχει αυξηθεί σε περίπου δέκα ημέρες. Σε ορισμένες περιοχές της Γερμανίας, η αναμονή για την εγκατάσταση ενός παραδοσιακού κλιματιστικού split μπορεί να διαρκέσει ακόμη και μήνες.
Ο Ντονγκ τόνισε ότι αυτή η προσαρμοστικότητα αποτελεί άμεσο αποτέλεσμα της συνεργασίας Κίνας-Ευρώπης, η οποία συνδυάζει τη μεταποιητική ισχύ και τις δυνατότητες της κινεζικής εφοδιαστικής αλυσίδας με τη γερμανική μηχανική τεχνογνωσία σχετικά με τις τοπικές κατασκευαστικές ιδιαιτερότητες, τις κανονιστικές απαιτήσεις και τις καταναλωτικές συνήθειες.
«Αυτό είναι το αποτέλεσμα της συνεργασίας Κίνας-Ευρώπης και της αμοιβαία επωφελούς συνεργασίας», δήλωσε ο Ντονγκ. «Μόνο όταν οι εταιρείες κατανοούν πραγματικά τα προβλήματα της τοπικής αγοράς μπορούν να δημιουργήσουν προϊόντα που ανταποκρίνονται καλύτερα στις ανάγκες των τοπικών καταναλωτών.»
— Η σημασία της εφοδιαστικής αλυσίδας και της παράδοσης στο “τελευταίο μίλι”
Ωστόσο, η παράδοση των φυσικών προϊόντων αποτελεί μόνο τη μισή πρόκληση. Καθώς η ζήτηση επεκτείνεται από ένα προϊόν σε ένα ευρύτερο φάσμα λύσεων ψύξης, η δυνατότητα γρήγορης παράδοσης έχει εξελιχθεί σε ακόμη έναν καθοριστικό παράγοντα ανταγωνισμού.
Ανεμιστήρες, παγομηχανές, φορητά κλιματιστικά και έξυπνες συσκευές ελέγχου θερμοκρασίας κινεζικής κατασκευής διακινούνται με ταχύτητα μέσω πλατφορμών ηλεκτρονικού εμπορίου και τοπικών αποθηκών. Οι σταθερές διασυνοριακές μεταφορές, η τοπική αποθήκευση και η παράδοση στο «τελευταίο μίλι» καθίστανται ολοένα σημαντικότερες για τη γρήγορη μετατροπή της προσφοράς σε πραγματικές παραδόσεις προς τα νοικοκυριά.
Δίκτυα μεταφορών όπως οι εμπορευματικές σιδηροδρομικές γραμμές China-Europe Railway Express παρέχουν σταθερή υποστήριξη στις διασυνοριακές εφοδιαστικές αλυσίδες. Για να ανταποκριθούν στην αυξημένη ζήτηση για κλιματιστικά, ανεμιστήρες και παγομηχανές, κινεζικές επιχειρήσεις αξιοποιούν δίκτυα τοπικών αποθηκών στην Ευρώπη ώστε να επιταχύνουν την αναπλήρωση των αποθεμάτων και να συντομεύσουν τους χρόνους παράδοσης.
Με την υποστήριξη του τοπικού δικτύου αποθηκών της JD.com στην Ευρώπη και του συστήματος διανομής JoyExpress, οι μεγάλες οικιακές συσκευές που παραγγέλλονται μέσω του Joybuy μπορούν να παραδοθούν ακόμη και την επόμενη ημέρα. Πριν από την παράδοση, η πλατφόρμα επιβεβαιώνει τη διαρρύθμιση της κατοικίας και παρέχει υπηρεσίες όπως παράδοση, εγκατάσταση, απομάκρυνση παλαιών συσκευών και ανακύκλωση χρησιμοποιημένου εξοπλισμού.
Ο Σέιφ, διανομέας της Joybuy με έδρα το Παρίσι, δήλωσε ότι κατά την περίοδο αιχμής της ζήτησης παρέδωσε και εγκατέστησε πρόσφατα επτά κλιματιστικά και ανεμιστήρες μεταξύ 7:30 το πρωί και 3 το μεσημέρι.
«Πολλοί πελάτες εντυπωσιάστηκαν από την ταχύτητα της παράδοσής μας», είπε.
Εκπρόσωπος της Joybuy δήλωσε ότι η πλατφόρμα επιταχύνει την αναπλήρωση των αποθεμάτων δημοφιλών προϊόντων ψύξης, όπως τα κλιματιστικά. Η ομάδα προμηθειών συντονίζει ενεργά την προμήθεια και τη δημιουργία αποθεμάτων σε συνεργασία με τις προμηθεύτριες εταιρείες, ενώ τις επόμενες εβδομάδες αναμένεται να φτάσουν περισσότερα κλιματιστικά. Παράλληλα, η πλατφόρμα θα συνεχίσει να καταβάλλει προσπάθειες για τη διατήρηση σταθερών τιμών, πρόσθεσε ο εκπρόσωπος.
Οι υπηρεσίες της Joybuy καλύπτουν πλέον περισσότερες από 30 μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις, μεταξύ των οποίων το Λονδίνο και το Μπέρμιγχαμ στη Βρετανία, το Παρίσι στη Γαλλία, η Κολωνία και το Ντίσελντορφ στη Γερμανία, καθώς και το Άμστερνταμ και το Ρότερνταμ στην Ολλανδία.
Καθώς το κλίμα της Ευρώπης θερμαίνεται με ταχείς ρυθμούς, η μετάβαση των προϊόντων ψύξης από εποχικό είδος πολυτελείας σε αναγκαίο μέσο προστασίας της υγείας και της ασφάλειας επιταχύνεται.
Για τις κινεζικές εταιρείες, η εξέλιξη αυτή αντιπροσωπεύει κάτι περισσότερο από μια βραχυπρόθεσμη αύξηση των πωλήσεων. Αποτελεί δοκιμασία της ικανότητάς τους να συνδυάζουν τη μεταποιητική τους ισχύ με τοπικά προσαρμοσμένη έρευνα και ανάπτυξη και ευέλικτα δίκτυα διανομής, προκειμένου να ανταποκριθούν στις μακροπρόθεσμες ανάγκες της Ευρώπης για προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή. (Πηγή: imsilkroad，S.H.I.P）
