Το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης-Αττικής που υλοποιεί η θυγατρική εταιρείας του ΑΔΜΗΕ, Ariadne Interconnection, περιλαμβάνεται στα έργα Στρατηγικής Σημασίας του ευρωπαϊκού προγράμματος «Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή» για την περίοδο 2021-2027. Αποτελεί ένα ιδιαίτερα σύνθετο project σε τεχνικό επίπεδο και μία ενεργειακή υποδομή μεγάλης σπουδαιότητας για τη χώρα.
Στην εταιρεία Ariadne Interconnection συμμετέχει σε ποσοστό 20% η State Grid International Development Belgium Ltd, η οποία αναδείχθηκε ανάδοχος τον Οκτώβριο του 2024, στον σχετικό διαγωνισμό που διενήργησε ο ΑΔΜΗΕ.
H είσοδος της State Grid στη μετοχική σύνθεση της Ariadne Interconnection αποτελεί ισχυρή ψήφο εμπιστοσύνης τόσο στον ΑΔΜΗΕ όσο και στο ίδιο το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης-Αττικής, καθώς αναμένεται να ενισχύσει τις αναπτυξιακές προοπτικές του φορέα που υλοποιεί τη μεγαλύτερη νησιωτική διασύνδεση που έχει δει η Ελλάδα, μέχρι σήμερα.
Η ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης-Αττικής, τεχνολογίας συνεχούς ρεύματος (HVDC) και μεταφορικής ικανότητας 1.000 MW, αποτελεί τη νησιωτική διασύνδεση με τη μεγαλύτερη ισχύ στον κόσμο, μαζί με τη Σαρδηνία και για την κατασκευή της δημιουργήθηκε πλήθος νέων θέσεων εργασίας.
Η νέα αυτή διασύνδεση που αναμένεται να τεθεί σε εμπορική λειτουργία το καλοκαίρι του 2025, πέρα από την συμβολή της στην προώθηση των καθαρών μορφών ενέργειας, στον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής και στην ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας, έχει και σημαντικό οικονομικό αποτύπωμα, αφού με τη λειτουργία της οι καταναλωτές όλης της χώρας θα εξοικονομήσουν χρήματα από τους λογαριασμούς ρεύματος, λόγω της μείωσης των χρεώσεων Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας. Επιπλέον, οι εκπομπές CO2 θα μειωθούν κατά περίπου 500.000 τόνους ετησίως και οι ρύποι για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας στο νησί θα μηδενιστούν, με τα φουγάρα των τοπικών σταθμών να σβήνουν οριστικά.
Με την ολοκλήρωση της διασύνδεσης, το νησί της Κρήτης θα απεξαρτηθεί από τις μονάδες παραγωγής με καύσιμο πετρέλαιο, με αποτέλεσμα την εξασφάλιση της ενεργειακής της επάρκειας, ειδικά κατά τη διάρκεια της τουριστικής σεζόν που το νησί υποδέχεται εκατοντάδες χιλιάδες Έλληνες και ξένους τουρίστες. Υπενθυμίζεται πως η Φάση Ι της ηλεκτρικής διασύνδεσης της Κρήτης, μέσω Πελοποννήσου, ολοκληρώθηκε και τέθηκε σε λειτουργία το 2021.
Ο προγραμματισμός των νέων εγχώριων διασυνδέσεων
Στις προτεραιότητες του Διαχειριστή εντάσσεται και η ενίσχυση των εγχώριων υποδομών, όπως προβλέπονται στο επικαιροποιημένο Δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης (ΔΠΑ) 2025-2034.
Μέχρι το 2029 όλα τα μεγάλα νησιά της χώρας θα είναι πλέον διασυνδεδεμένα με τον χερσαίο κορμό, μέσα από σύγχρονες και ανθεκτικές ηλεκτρικές υποδομές.
Κομβικής σημασίας έργο θεωρείται η ενσωμάτωση των Δωδεκανήσων και των νησιών του ΒΑ Αιγαίου στο ηπειρωτικό σύστημα υψηλής τάσης, ανοίγοντας τον δρόμο για την πλήρη αξιοποίηση του χερσαίου και υπεράκτιου ανανεώσιμου δυναμικού δεκάδων νησιών.
H ηλεκτρική διασύνδεση των Δωδεκανήσων θα ενσωματώσει στο ηπειρωτικό σύστημα την Κω, τη Ρόδο και την Κάρπαθος, μέσω Κορίνθου, σε δύο φάσεις. Αντίστοιχα, η διασύνδεση του βορειανατολικού Αιγαίου θα περιλαμβάνει τα νησιά Λήμνο, Λέσβο, Σκύρο, Χίο και Σάμο, και θα υλοποιηθεί σε τρεις φάσεις. Το νέο καλωδιακό σύστημα μεταξύ Κορίνθου και Κω, με τεχνολογία συνεχούς ρεύματος, θα έχει μεταφορική ικανότητα 1.000 MW και θα είναι συνολικού μήκους 380 χλμ.
Με τον νέο αυτό κύκλο διασυνδέσεων, θα θωρακιστεί η ασφαλής ηλεκτροδότηση πολλών ακόμη νησιών του Αιγαίου που τροφοδοτούνται εμμέσως από καλώδια μέσης τάσης, με προφανή περιβαλλοντικά και οικονομικά οφέλη για τις τοπικές κοινωνίες. Η υλοποίηση του ενεργειακού project θα επιτρέψει τη σταδιακή απόσυρση των ρυπογόνων και κοστοβόρων πετρελαϊκών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής που λειτουργούν μέχρι σήμερα στα μη διασυνδεδεμένα νησιά και παράλληλα θα μειώσει το κόστος των Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας για όλους τους καταναλωτές κατά 3,6 δισ. ευρώ, για την περίοδο 2029-2053.
Παράλληλα προβλέπεται ένας μεγάλος αριθμός έργων ανάπτυξης νέων Γραμμών Μεταφοράς στη Θράκη, στην Κεντρική Μακεδονία, στη Θεσσαλία και στην Πελοπόννησο, καθώς και τριών νέων ΚΥΤ (ΚΥΤ Λαμίας, ΚΥΤ Θεσσαλίας, ΚΥΤ Μεσογείων), με σκοπό τη βελτίωση της ικανότητας απορρόφησης της αυξημένης παραγωγής από μονάδες ΑΠΕ.
Επιπλέον προβλέπεται η νέα σύνδεση 150 kV Λαύκου–Σκιάθου (μέσω υποβρυχίου καλωδίου), η οποία θα δώσει δυνατότητες ευελιξίας στην τροφοδότηση των φορτίων των Σποράδων και του Λαύκου από τη Μαγνησία και την Εύβοια. Τέλος, στις επενδύσεις της επόμενης δεκαετίας ανήκει και η κατασκευή ενός νέου Υποσταθμού στη Ζάκυνθο (Ζάκυνθος ΙΙ), ο οποίος θα συνδεθεί στη Γ.Μ. 150 kV Αργοστόλι – Ν. Τσίρκας (Ζάκυνθος), καθώς και η αναβάθμιση των υφιστάμενων διασυνδέσεων στα Ιόνια Νησιά.
Σε πρώτο πλάνο και οι διεθνείς διασυνδέσεις
Το επενδυτικό πλάνο του ΑΔΜΗΕ περιλαμβάνει και μια σειρά από νέα έργα διεθνών διασυνδέσεων από κοινού με γειτονικούς Διαχειριστές στην ηπειρωτική Ευρώπη, ενώ η Εταιρεία συνδράμει μεγάλα έργα διηπειρωτικών διασυνδέσεων με νέους ενεργειακούς γείτονες στη βόρεια Αφρική και τη Μέση Ανατολή.
Πρωταγωνιστικό ρόλο στα ενεργειακά projects της Ανατολικής Μεσογείου διαδραματίζουν οι διεθνείς ηλεκτρικές διασυνδέσεις Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ, Ελλάδας-Αιγύπτου και Ελλάδας- Σαουδικής Αραβίας, έργα με μεγάλη γεωπολιτική και οικονομική βαρύτητα.
Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ Great Sea Interconnector αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα υποθαλάσσια έργα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας σε παγκόσμιο επίπεδο. Το έργο θα επιτρέψει την καλύτερη αξιοποίηση της ενέργειας που παράγεται από ΑΠΕ και στις τρεις χώρες, οδηγώντας σε δραστική μείωση των εκπομπών CO2. Παράλληλα, θα αποτελέσει μία νέα εναλλακτική πηγή ενεργειακής τροφοδοσίας για την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Το υπό κατασκευή τμήμα του έργου μεταξύ Κύπρου–Ελλάδας (Κρήτη) είναι συνολικού μήκους 898 χλμ. και έχει λάβει χρηματοδότηση 657 εκ. € από τον μηχανισμό Connecting Europe Facility. Το καλωδιακό τμήμα της διασύνδεσης έχει συμβασιοποιηθεί με ανάδοχο εταιρεία τη Nexans, ενώ η Siemens έχει αναδειχθεί ως προτιμητέος ανάδοχος για την κατασκευή των Σταθμών Μετατροπής.
Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας Αιγύπτου GREGY θα συνδέσει με υποθαλάσσιο καλώδιο χωρητικότητας 3.000 MW και μήκους 950 περίπου χλμ. την Αίγυπτο με την ηπειρωτική Ελλάδα. Το έργο προωθείται από την εταιρεία ELICA του ομίλου Κοπελούζου, έχει ενταχθεί στα έργα Κοινού και Αμοιβαίου Ενδιαφέροντος (PCI/PMI) της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ έχει ήδη υπογραφεί MoU μεταξύ της ELICA και του ΑΔΜΗΕ για την είσοδο του Διαχειριστή στο μετοχικό κεφάλαιο της εταιρείας.
Αντίστοιχες συζητήσεις γίνονται και με τον Αιγυπτιακό Διαχειριστή Συστήματος Μεταφοράς, EETC, προκειμένου να καταστεί υποψήφιος μέτοχος. Η ενέργεια που θα μεταφέρεται από το καλώδιο στους ευρωπαίους βιομηχανικούς καταναλωτές θα προέρχεται αποκλειστικά από AΠΕ, με το 75% της παραγόμενης ισχύος να προέρχεται από αιολικά πάρκα και το υπόλοιπο 25% από φωτοβολταϊκά.
Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Σαουδικής Αραβίας Saudi Greek Interconnection θα αποτελέσει την πρώτη ενεργειακή γέφυρα μεταξύ της Ευρώπης και της Αραβικής Χερσονήσου, για τη μεταφορά καθαρού ηλεκτρισμού. Στην Saudi Greek Interconnection, εταιρεία ειδικού σκοπού που αναπτύσσει το έργο, συμμετέχουν από κοινού ο ΑΔΜΗΕ και η National Grid, με ποσοστό 50% ο καθένας. Η νέα ηλεκτρική διασύνδεση συνεχούς ρεύματος θα εξασφαλίσει την αμφίδρομη ροή πράσινης ενέργειας, μεγιστοποιώντας τη χρήση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας από διαφορετικές κλιματικές και γεωγραφικές ζώνες.
Μετά την ολοκλήρωση της δεύτερης διασυνδετικής γραμμής 400 kV Ελλάδας – Βουλγαρίας το 2023, ένα έργο Κοινού Ενδιαφέροντος για την Ευρωπαϊκή Ένωση, ο ΑΔΜΗΕ προωθεί επιπλέον έργα ενίσχυσης των υφιστάμενων διασυνδέσεων με όλα τα γειτονικά κράτη στην ηπειρωτική Ευρώπη.
Από κοινού με τον Διαχειριστή του Συστήματος Μεταφοράς της Ιταλίας (Terna) ωριμάζει τη νέα ηλεκτρική διασύνδεση μεταξύ των δύο χωρών, GRITA II, που αφορά στην ανάπτυξη μιας νέας υποθαλάσσιας γραμμής (Θεσπρωτία-Γαλατίνα). Η νέα διασύνδεση θα τριπλασιάσει το περιθώριο ανταλλαγών ηλεκτρικής ενέργειας από 500 MW σήμερα σε 1.500 MW. Το υποβρύχιο τμήμα του έργου υπολογίζεται σε 240 χλμ. ενώ τα υπόγεια τμήματα σε Ελλάδα και Ιταλία σε 55 χλμ. Επιπλέον, σχεδιάζεται η κατασκευή νέων διασυνδέσεων με την Αλβανία, την Τουρκία και τη Βόρεια Μακεδονία.
Οι διεθνείς διασυνδέσεις του ΑΔΜΗΕ πρόκειται να ενισχύσουν την ασφάλεια εφοδιασμού της Ελλάδας και της Ευρώπης, μέσα από τις ανταλλαγές πράσινης ενέργειας, καθιστώντας τη χώρα μας ενεργειακό κόμβο στο σταυροδρόμι τριών ηπείρων. （Sino-Hellenic Information Post）
